ارائه مدل تحلیلی و تجربی تعیین روابط رژیم در ...

حفظ و نگهداری رودخانهها در حالت تعادل (رژیم) از اهمیت بالایی برخوردار بوده و تعیین هندسه هیدرولیکی پایدار در رودخانه-ها، از مهمترین مواردی است که طراحی و ساماندهی رودخانه براساس آن پایهگذاری میشود. در این تحقیق، در ابتدا یک مدل تحلیلی با بکارگیری تئوریهای حدی ارائه شده و روابط هندسه هیدرولیکی چندمتغیره قابل کاربرد در رودخانههایی که بار بستر بر مورفولوژی آنها غالب است، از آن استخراج شده است. سپس با مطالعه صحرایی بر روی تعدادی از رودخانههای کشور در دو استان خوزستان و چهارمحال و بختیاری، در مجموع از بستر 24 ایستگاه هیدرومتری در بازههای شنی 17 رودخانه، بهمنظور شناخت نحوه دانهبندی ذرات رسوبی بستر، نمونهبرداری شده است. با توجه به ساختار بسترهای شنی، با استفاده از روشهای سطحی و حجمی و با تفکیک رسوبات در دو بخش ذرات سطح بستر و لایه مسلح نمونهبرداری‏ها انجام شده است. سپس روابط رژیم با استفاده از رگرسیون غیرخطی بدست آورده شده و تأثیر دانه‏بندی ذرات در ساختار بستر در این روابط بررسی شده است. مقایسه توانهای هندسه هیدرولیکی توسعهیافته حاصل از مدل تحلیلی با نتایج حاصل از مطالعه صحرایی و نیز مقایسه با روابط هندسه هیدرولیکی موجود، همخوانی مناسبی را نشان میدهد. در انتها مدل تخمین ابعاد مقطع پایدار با دادههای صحرایی کشور ایران مورد واسنجی قرار گرفته و بهطور متوسط خطای نسبی محاسبه عرض و عمق مقطع پر بهترتیب 26% و 24% بهدست آمده است.