اثر ساختمان خاک بر خصوصیات هیدرولیکی نزدیک اشباع با ...

ساختمان خاک بهعنوان یکی از شاخصهای اصلی کیفیت خاک نقش بسیار مهمی در خصوصیات هیدرولیکی دارد. این مطالعه با هدف اندازهگیری خصوصیات هیدرولیکی در ساختمانهای مختلف خاک در استان لرستان صورت گرفت. مطالعه در شرایط آزمایشگاهی بر روی 9 ستون دست-نخورده با سه نوع ساختمان مختلف دانهای، مکعبی و فشرده انجام شد. پارامترهای هیدرولیکی از قبیل شدت جریان پایدار (Q)، هدایت هیدرولیکی اشباع(Ks) و غیراشباع ((h)K)، طول ماکروسکوپی مویینگی (λc) و تعداد منافذ فعال هدایتکننده آب (N) با استفاده از دستگاه نفوذسنج مکشی و در مکشهای مرز ورودی 10،14، 4 و 1 سانتیمتر اندازهگیری شدند. نتایج نشان داد ساختمان خاک بهطور معنیداری بر پارامترهای هیدرولیکی تأثیر داشت. خاکهای با ساختمان دانهای و خاکهای با ساختمان فشرده بهترتیب دارای بیشترین و کمترین تعداد منافذ درشت و متوسط بودند. متوسط تعداد منافذ درشت و متوسط در خاکهای با ساختمان دانهای به ترتیب 93% و 89% بیشتر از خاکهای با ساختمان فشرده بود. در همه ساختمانها شدت جریان پایدار، هدایت هیدرولیکی اشباع و غیراشباع با کاهش مکش (از 14 به 1 سانتیمتر) افزایش یافتند. هدایت هیدرولیکی اشباع نسبت به هدایت هیدرولیکی غیراشباع در مکشهای دیگر، دارای تغییرپذیری بیشتری بود. میزان اختلاف هدایت هیدرولیکی اشباع بین خاکهای با ساختماندانهای و خاکهای با ساختمان فشرده به طور متوسط 91% محاسبه شد. خاکهای با ساختمان فشرده با بیشترین میزان طول ماکروسکوپی مویینگی کمترین پتانسیل وقوع جریان ترجیجی آب در خاک را داشتند. بهطور میانگین طول ماکروسکوپی مویینگی در خاکهای با ساختمان فشرده نسبت به خاکهای با ساختمان دانهای و مکعبی بهترتیب 20% و 14% بیشتر بود.