ارزیابی خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیک و تأثیر آن ...

خشکسالی یک پدیده طبیعی است که باعث کمبود منابع آب در بخشهای مختلف شرب، صنعت و کشاورزی میشود. این پدیده در مقایسه با سایر بلایای طبیعی از نظر شدت وقوع و هم از نظر میزان خساراتی که به بار میآورد، از اهمیت بیشتری برخوردار است. تحقیق حاضر بهمنظور بررسی خشکسالی هواشناسی, و هیدرولوژیک,ی و تأثیر, آن بر کیفیت آب رودخانه گدارخوش واقع در استان ایلام در طول بازهی زمانی 1365 تا1391، صورت پذیرفته است. بدین منظور از آمار 26 ساله دما و بارش دو ایستگاه هواشناسی، داده دبی و کیفیت آب یک ایستگاه آبسنجی در خروجی حوضه گدارخوش استفاده شد. همچنین شاخص جریان کمQ90 و شاخص هواشناسی SPI، شاخص خشکسالی هیدرولوژیک SDI در 5 بازه زمانی (3، 6، 12، 24، 48 ماهه) محاسبه گردید. نتایج بررسی خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیک حاکی از افزایش شدت و تداوم خشکسالیها به ویژه خشکسالی هیدرولوژیک در سالهای اخیر و وجود تأخیر زمانی 12 ماهه بین وقوع خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیک بوده است. مقایسه دورههای خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیک بر اساس شاخصهای SPI و SDI نشان میدهد که حدود 55 درصد خشکسالیهای هیدرولوژیک در زمان خشکسالی-های هواشناسی که بارندگیها شرایط نرمالی را نداشتهاند، اتفاق افتاده است. همچنین بر اساس شاخصهای SPI و Q90 دورههای مشترک خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیک 11 ماه میباشد. در بررسی تغییرات فوق بر کیفیت آب رودخانه نتایج نشان داد که کاهش دبی رودخانه در اثر خشکسالی و افزایش دما باعث افزایش مقدار آنیونها شامل سولفات، کلر و بیکربنات در سالهای خشک نسبت به میانگین دوره آماری، به میزان 09/4 درصد و میزان کاتیونها شامل سدیم، کلسیم و منیزیم به میزان 04/8 درصد شده است. در سایر پارامترهای کیفی ازجمله هدایت الکتریکی، املاح محلول و نسبت جذب سدیم به ترتیب 24/0، 17/0 و 88/5 درصد افزایش مشاهده گردید ولی براساس نمودار شولر کیفیت آب تقریباً در محدوده قابل قبول میباشد.