کنترل نشتِ کانال با ترکیب خاک-کربنات دو سود و ملاس

در این پژوهش به منظور افزایش راندمان انتقال آب در کانال,های خاکی، نسبت به معرفی پوششی ارزان اقدام شده است. برای این منظور آستردهی کانالهای خاکی با استفاده از کربنات دوسود و ملاس, نیشکر مورد بررسی قرار گرفته است. ترکیب, نمک دوسود با خاک منجر به واگرائی ذرات رس، کاهش خلل و فرج و در نهایت کاهش نفوذپذیری در آن میشود. در این تحقیق با توجه به میزان درصد رس در نمونههای خاک، اثر میزان بکارگیری درصدهای مختلف (2 الی10) کربنات دوسود بر میزان نشت مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که حداقل میزان نفوذپذیری از ترکیب کربنات دو سود با نمونهی خاک با بافت سیلت-لومی (با 10 درصد رس) از ترکیب 8 درصد وزنی کربنات دو سود محقق میگردد. مشاهدات نظیر نشان داد که درصد مورد نیاز کربنات دو سود جهت دستیابی به حداقل نفوذپذیری در خاکهای با بافت لومی (با 15 و 20 درصد رس) و در خاک با بافت سیلت- رسی- لومی (با 30 درصد رس) به 10 درصد افزایش مییابد. آزمایشها نشان داد که با کاهش میزان رس در نمونههای مورد بررسی، عوارض ناشی از بکارگیری کربنات دو سود و متلاشی شدن ساختمان خاک می بایست از نقطه نظر پایداری و فرسایش آبی اصلاح شود. جهت تثبیت ذرات متلاشی شده خاک و افزایش زاویه استقرار داخلی ذرات از ملاس نیشکر استفاده شده است. بررسی نتایج نشان داد که روند تغییرات میزان ملاس مصرفی در نمونههای اشباع مورد آزمون، تحت شرایط بهینه 6 الی 10 درصد وزنی بسته به میزان رس نمونه تغییر مییابد. به منظور کنترل, فرسایش آبی، سطوح نمونه پس از ترکیب با گوگرد و غلطک داغ، اتو کشی گردید. تجربه-های ناشی از آزمونهای مختلف در این پژوهش نشان داد که اتو زدن سطوح جداره کانال با غلطک داغ پس از ترکیب با حداقل 2 درصد گوگرد منجر به ایجاد یک لایه جوشنی درسطوح نمونه شده و این امر منجر به افزایش مقاومت خاک درمقابل فرسایش آبی خواهد شد. علاوه بر آن بکارگیری گوگرد منجر به دفع حشرات و جانوران موزی شده و بعنوان یک ماده ساده مغذی جهت مزرعه میتواند نقش مفیدی را ایجاد نماید.